ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು, ಐಷಾರಾಮಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು, ದುಬಾರಿ ವಾಹನ ಖರೀದಿಸಬೇಕು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ ಗಳಿಸಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಇಂದಿನ ಮಾನವನಿಗೆ ತನ್ನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲು ಸಮಯವಿದೆಯೇ? ಇತರರ ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಸುಖಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಮೂಲವಾದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೇ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವು.
‘ಆರೋಗ್ಯವೇ ಭಾಗ್ಯ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ, ಅದರ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ಬದುಕುವವರು ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ? ಆರೋಗ್ಯವಿದ್ದರೆ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು, ಆಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಬದುಕಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆರೋಗ್ಯವೇ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಗಳಿಸಿದ ಹಣ, ಆಸ್ತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಯಾವುದೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾರವು. ಈ ಸರಳ ಸತ್ಯ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಡವುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಇಂದಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು, ಕೃಷಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸುವುದು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅವರ ದಿನಚರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಬದುಕುವ ಅವಕಾಶವೂ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳೇ ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು.
ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಜೀವನಶೈಲಿಯೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ, ಕೆಲಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಬದುಕಿನತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಕೆಲಸ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ ಮಾನವ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ. ಸಮಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕಿಂತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಮಲಗಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಏಳುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೂ ಅನೇಕರಿಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ, ಅಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ, ನಿದ್ರೆಯ ಅಭಾವ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡವು ಮಧುಮೇಹ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕೊರತೆಯೂ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರರಂತೆ ಬದುಕಬೇಕು, ದುಬಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೀರಿ ದುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಓಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಆರೋಗ್ಯ, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಕಳೆದುಹೋಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆತಂಕಕಾರಿ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ಸಮಯದ ಅಭಾವ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕವೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.
ರೋಗ ಬಂದ ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ರೋಗಗಳು ಬಾರದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಹೊಂದುವುದು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಸಹಜ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದಿರುವುದು, ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಾಗಿವೆ.
ಆರೋಗ್ಯವೆಂದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ದೈಹಿಕ ಸದೃಢತೆ, ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಹೊಂದಿರುವುದೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಸಮಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ನೀಡಬೇಕು.
ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದುಬಾರಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದೇನಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬಹುದು.
ಸಮತೋಲಿತ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯುವುದು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲಸದ ನಡುವೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಸಮಯ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದೂ ಅಗತ್ಯ. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಕಾರಿ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಕ್ರೀಡೆ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಹಿರಿಯರೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಪರಸ್ಪರರ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದಾಗ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಬದುಕಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಆತನ ಸಂಪತ್ತು, ಉದ್ಯೋಗ, ಮನೆ, ವಾಹನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸು ಇವುಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಡಗಿಲ್ಲ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುವುದು, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೂ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ.
ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅಥವಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಿ ಸಾಧಿಸುವುದೂ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸಂಪಾದನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದೇ ಹೊರತು, ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡುವುದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.
ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಅರಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜಾಣತನ. ತೋರಿಕೆಯ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದಷ್ಟೇ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಗಮನ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು.
ಕೊನೆಗೂ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಳಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತು, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಆರೋಗ್ಯವೇ ಆಧಾರ. ಇತರರ ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ. ತೋರಿಕೆಯ ಬದುಕಿನ ಹಿಂದೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನೂ ಆಲಿಸೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂದು ನೀಡುವ ಆದ್ಯತೆಯೇ ನಾಳಿನ ಸುಖಮಯ ಬದುಕಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ.
ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ : ಸೋಮಶೇಖರ ಲಮಾಣಿ, ಅಪ್ರೇoಟಿಸ್, ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ, ಕಾರವಾರ
